บ่ายวันพุธ ขณะที่พนักงานแต่ละแผนกกำลังทำงานตามปกติ มี 2 เหตุการณ์เกิดขึ้นในเวลาไล่เลี่ยกัน

เหตุการณ์แรกเริ่มจากอีเมลหนึ่งฉบับ ส่วนอีกเหตุการณ์เริ่มจากอุปกรณ์ชิ้นเล็ก ๆ ที่ไม่มีใครรู้ว่าใครนำมาติดตั้ง และทั้งสองเหตุการณ์กำลังทำให้ทีม IT ต้องตั้งคำถามกับความปลอดภัยของระบบที่ดูแลอยู่

เหตุการณ์ที่ 1: Password ถูกขโมยผ่าน Phishing

ฝ่ายจัดซื้อได้รับอีเมลแจ้งว่ามีการปรับราคาในใบเสนอราคาฉบับล่าสุด พร้อมลิงก์สำหรับเปิดเอกสาร ชื่อผู้ส่งดูคุ้นเคย เนื้อหาก็ตรงกับงานที่กำลังดำเนินการอยู่ พนักงานจึงคลิกลิงก์และกรอก Email กับ Password ลงในหน้า Login ที่ดูเหมือนระบบของบริษัท แต่หลังจากกดเข้าสู่ระบบ หน้าเว็บกลับแจ้ง Error และไม่มีเอกสารปรากฏขึ้นมา พนักงานเริ่มสงสัย จึงแจ้งให้ทีม IT ตรวจสอบ

ทีม IT พบว่าเว็บไซต์ดังกล่าวมีชื่อแตกต่างจากเว็บไซต์จริงเพียงเล็กน้อย และหน้า Login ที่พนักงานกรอกข้อมูลลงไปเป็นเว็บไซต์ปลอมที่สร้างขึ้นเพื่อขโมยข้อมูลเข้าสู่ระบบ นี่คือหนึ่งในรูปแบบของ Credential Phishing ที่ผู้โจมตีใช้หลอกให้ผู้ใช้งานเปิดเผยข้อมูลสำคัญ

แม้จะทราบแล้วว่า Password ถูกกรอกลงในเว็บไซต์ปลอม แต่ทีม IT ยังต้องตรวจสอบต่อว่า

• — มีการนำบัญชีดังกล่าวไปเข้าสู่ระบบแล้วหรือไม่?
• — มี Login จากอุปกรณ์หรือสถานที่ผิดปกติหรือไม่?
• — หากมี MFA จะช่วยลดความเสี่ยงได้มากน้อยเพียงใด?
• — ต้องดำเนินการอะไรเพื่อป้องกันการใช้บัญชีโดยไม่ได้รับอนุญาต?

ขณะที่ทีมกำลังตรวจสอบเหตุการณ์นี้ กลับมีอีกเรื่องหนึ่งเข้ามา

เหตุการณ์ที่ 2: อุปกรณ์ไม่ทราบที่มาเชื่อมต่อเข้า LAN

เจ้าหน้าที่กำลังเตรียมห้องประชุมชั้น 3 และสังเกตเห็นกล่องสีดำขนาดเล็กเชื่อมต่ออยู่กับช่อง LAN ใต้โต๊ะประชุม ไม่มีใครทราบว่าอุปกรณ์นี้เป็นของใคร และถูกนำมาติดตั้งตั้งแต่เมื่อไร ทีม IT ตรวจสอบรายการอุปกรณ์ของบริษัท แต่ไม่พบข้อมูลที่ตรงกัน

เมื่อตรวจสอบ Switch พบว่า

PORT STATUS: UP

และมี MAC Address ที่ไม่คุ้นเคยปรากฏอยู่บนพอร์ตดังกล่าว

นั่นหมายความว่ามีการเชื่อมต่ออุปกรณ์เข้ากับเครือข่ายจริง แต่ยังไม่ได้หมายความว่าอุปกรณ์นั้นสามารถเข้าถึงทุกระบบภายในองค์กรได้ทันที

ทีม IT จึงต้องตรวจสอบเพิ่มเติมว่า

• — อุปกรณ์ได้รับ IP Address แล้วหรือยัง?
• — เชื่อมต่ออยู่ใน VLAN หรือ Network Segment ใด?
• — สามารถเข้าถึง Server หรือระบบภายในส่วนไหนได้บ้าง?
• — องค์กรมีมาตรการควบคุมการเชื่อมต่อของอุปกรณ์ที่ไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่?

เพราะการเสียบอุปกรณ์เข้ากับ LAN ไม่ได้หมายความว่าจะเข้าถึงทุกระบบได้ทันที ยังต้องพิจารณาการแบ่งเครือข่าย การควบคุมสิทธิ์ และ Security Controls ที่องค์กรมีอยู่ ทีม IT จึงต้องตรวจสอบที่มาของอุปกรณ์ ประเมินความเสี่ยง และดำเนินการตามขั้นตอน โดยไม่ด่วนสรุปว่าอุปกรณ์ดังกล่าวถูกใช้เพื่อโจมตี

สองเหตุการณ์ คนละช่องทาง แต่สะท้อนคำถามสำคัญเรื่องเดียวกัน องค์กรรู้หรือไม่ว่า Security Controls ที่ติดตั้งไว้ สามารถป้องกันหรือตรวจพบความเสี่ยงเหล่านี้ได้มากน้อยเพียงใด?

หากวันนั้นไม่มีพนักงานแจ้งเรื่องอีเมล และไม่มีใครสังเกตเห็นอุปกรณ์ใต้โต๊ะประชุม... ระบบจะตรวจพบความผิดปกติเหล่านี้ได้เองหรือไม่? และที่สำคัญกว่านั้น ก่อนเกิดเหตุ องค์กรเคยทดสอบแล้วหรือยังว่าผู้โจมตีอาจใช้ช่องทางใดเข้าถึงระบบได้บ้าง?

การรับมือเมื่อเกิดเหตุเป็นเรื่องสำคัญ แต่การประเมินและทดสอบความปลอดภัยเชิงรุก ก็ช่วยให้องค์กรมองเห็นจุดเสี่ยงที่ควรปรับปรุงก่อนถูกนำไปใช้โจมตีจริง การเข้าใจวิธีคิดและเทคนิคของผู้โจมตี จึงไม่ได้มีประโยชน์เฉพาะการวิเคราะห์เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วเท่านั้น

แต่ยังช่วยให้ทีม Security ตั้งคำถามได้ลึกขึ้นว่า

• — จุดไหนของระบบที่ผู้โจมตีอาจใช้เป็นช่องทางเข้าถึง?
• — ช่องโหว่ใดอาจถูกนำไปใช้ประโยชน์?
• — มาตรการป้องกันที่มีอยู่ควรได้รับการทดสอบอย่างไร?
• — และควรปรับปรุง Security Controls จุดใดก่อน?

Certified Ethical Hacker (CEH) จาก EC-Council เป็นหลักสูตรสำหรับผู้ที่ต้องการพัฒนาทักษะด้าน Ethical Hacking และการประเมินความปลอดภัยของระบบภายใต้ขอบเขตที่ได้รับอนุญาต ผู้เรียนจะได้ทำความเข้าใจวิธีคิดและเทคนิคที่ผู้โจมตีใช้ ตั้งแต่ Social Engineering, Network Scanning, Enumeration และ Vulnerability Analysis ไปจนถึงแนวคิดการทดสอบความปลอดภัยของระบบและเครือข่าย รวมถึงการเรียนรู้เทคนิคการดักจับและวิเคราะห์ Traffic เพื่อทำความเข้าใจความเสี่ยงระหว่างการสื่อสาร พร้อมฝึกใช้เครื่องมือในสภาพแวดล้อมจำลอง เพื่อให้เข้าใจว่าการค้นหาจุดเสี่ยง การประเมินช่องโหว่ และการทดสอบความปลอดภัยอย่างเป็นระบบมีขั้นตอนอย่างไร

สำหรับผู้ทำงานสาย IT, Network และ Cybersecurity ที่ต้องการต่อยอดทักษะ Security ให้ลึกขึ้น และเตรียมความพร้อมสู่การสอบรับรอง CEH Certification รวมถึงองค์กรที่ต้องการพัฒนาทีมงานให้เข้าใจมุมมองของผู้โจมตี และนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการประเมินและปรับปรุงความปลอดภัยของระบบ

---

สนใจอบรมรายบุคคล เตรียมสอบ CEH Certification หรือวางแผนพัฒนาทักษะ Cybersecurity ให้ทีมงานในองค์กร สามารถพูดคุยกับทีม NTC เพื่อปรึกษาหลักสูตรและรูปแบบการอบรมที่เหมาะสมได้ที่ LINE: @NTC-LINE